ABB
Yagli
Tip Trafo
GENEL ÖZELLİKLERİ
ABB yağlı tip trafolar, 50-20000 kVA arasında güçlerde, 36 kV maksimum sistem gerilimine kadar imal edilmektedir.
Standart tipler olan; üç fazlı yağlı, doğal soğutmalı (ONAN) transformatörler dahili ve harici olarak kullanılabilmektedir.
Dağıtım transformatörlerinin imalatı ve tesri genelde TSE ve IEC Standartları'na uygun olup, ayrıca diğer uluslararası
standartlara göre de üretim yapılabilmektedir.
ABB, talebe göre her türlü kullanım amaçlı, özel transformatörler de üretmektedir. (Tam kapalı tip
yağlı transformatörler, YAKD'li transformatörler, topraklama trafoları, Redresör trafoları vb.)
TASARIM
Her bir yağlı trafonun tasarımı ve üretiminin başlangıç
noktası, müşteri şartnameleri ve gereksinimleridir.
Müşteri gereksinimleri, yüksek bir kalite düzeyi ile aşağıdaki tasarım ve üretim felsefesi çerçevesinde birleştirilmektedir.
Tüm üretim sahasında, üst düzeyde standardize edilmiş çalışma metotları uygulanmaktadır.
Yağlı trafolar standardize edilmiş malzemeler kullanılarak, sipariş üzerine imal edilmektedir. Tüm tasarım ve üretim
süreçlerinde, son derece geliştirilmiş sistemlere sahip bilgisayar kullanılmaktadır.
Bu sistem ve prosedürler, Araştırma ve Geliştirme Bölümü'nden aktarılan son bulgulara ve üretim esnasında kazanılan tecrübeye dayanmaktadır.
TEKNİK ÖZELLİKLERİ
Çekirdek
Yağlı
Trafo çekirdeği, soğuk çekilmiş ve kristalleri yönlendirilmiş silisli sacdan imal edilmektedir. Çekirdek, dikdörtgen kesitli olup, uygun
biçim ve boyutta kesilmiş sac levhaların üst üste dizilmesi ile elde edilir. Bu yapıda, mükemmel bir doldurma faktörü elde edilmektedir. Çekirdek
sacları, manyetik akım yolu üzerinde saplama deliği gibi kesit azalmasına yol açacak herhangi bir boşluk içermemektedir. Çekirdeğin dizme işlemi
tamamlandıktan sonra bacak sacları yan yüzeylerinden yapıştırılmakta, boyunduruk sacları ise çelik klempler vasıtasıyla sıkıştırılmaktadır.
Bu modern çekirdek konstrüksiyonu aracılığıyla, stabilize
olmuş, boşta kaybı, akımı ve gürültü seviyesi düşük bir
manyetik devre elde edilmektedir.
Sargılar
AG sargı iletkeni, alüminyum ya da bakır levhadır. Levha, iletken sargı yüksekliği boyunca tek parçadır ve sarımlar arası
özel kraft kağıdı ile yalıtılmıştır. Sargı çıkış ucu olarak bakır baralar kullanılır ve bakır bara ile sargı levhası birbirine
soğuk kaynak yöntemi ile birleştirilir. Bu yöntem, her iki metal arasında moleküler bir bağlantı yapmayı sağlar. Çıkış ucu baraları
ile buşingler, birbirlerine örgülü bakır iletkenlerle bağlanmaktadır.
YG sargıları emaye ya da kağıt yalıtımlı bakır iletkenden imal edilmektedir. YG sargılarının katları arasında yalıtımı
yine özel kraft kağıdı sağlanmaktadır. Sargı ile buşingler ve kademe değiştirici arasındaki bağlantılar örgülü bakır iletkenlerle,
muf kullanılarak ya da direkt olarak YG sargısına kaynak yapılarak gerçekleştirilmektedir.
YG sargılarında yalıtım amacıyla kullanılan kağıtlar, her iki yüzeyi noktasal epoksi yapıştırıcıyla kaplanmış, mekanik mukavemeti
yüksek ve termik özellikleri artırılmış (sıcaklık sınıfı 135
oC) özel bir kraft kağıdıdır. Epoksi yapıştırıcı 110-120
oC sıcaklıkta
erimekte, iki bileşeni birbirleriyle reaksiyona girerek sertleşmekte ve bu sırada sargı katlarını birbirine kuvvetli bir şekilde yapışmaktadır.
Sonuç olarak, elektro-dinamik kuvvetlere karşı iyi bir mukavemet elde edilmiş olmaktadır. YG sargısının kademe sarımları, mükemmel bir amper-sarım
dengesi sağlamak amacıyla, sargının dış katına sargı boyunca eşit bir dağılım sağlayacak şekilde sarılmaktadır.
Sargı yapısı, transformatörü aşırı gerilimlere karşı son derece dayanıklı kılmaktadır. YG sargısının komşu katları arasında oluşan
büyük
kapasite, sargı boyunca üniform bir gerilim dağılımı sağlamakta, bu da yalıtım malzemesi üzerindeki zorlanmayı azaltmaktadır. Levha sargı
teknolojisinin getirdiği avantajlardan biri de, ısının sargı boyunca çok iyi yayılmasına olanak vermesidir.
Kademe Değiştirici
Standart dağılım transformatörleri (+-)%5 gerilim ayarı yapabilecek şekilde dizayn edimektedir. Boşta gerilim ayarı transformatörün kapağıyla
üst boyunduruk arasına yerleştirien kayar tip mekanizmalı kademe değiştiriciler aracılığıyla yapılmaktadır.
Kademe değiştirme işlemi, transformatör enerjisiz durumdayken kapak üzerine yarleştirilmiş çevirme düzeneği aracılığıyla yapılmaktadır.
İstem halinde, yük altında kademe değiştirici ile kademe ayarı yapan transformatörler de üretilmektedir.
Kazan ve Kapak
Kazan Yapısı dikdörtgen biçimli ve yan duvarları doğal soğutma yapan dalgalı saclarla techiz edilmiştir.
Dalgalı saclı kazana paralel olarak radyatörlü kazan uygulaması da mevcuttur. Kazan dip kısmı, yan sacları ve üst
çerçevesi kaynaklı bir konstrüksiyona sahiptir. Tüm kaynaklar sızdırmazlık testine tabi tutulmaktadır. Ayrıca imalatı
tamamlanan kazanlara, boyama işleminden önce basınçlı sıcak yağ testi yapılmaktadır.
Transformatör kapağına; termometre cepleri, buşingler, kademe değiştirme kumanda mekanizması ve kaldırma kulakları monte edilir.
Kaldırma kulakları, aktif kısmın bağlı olduğu kapakla birlikte tüm transformatörü kaldırmak amacıyla kullanılmaktadır.
Kapak, kazan üst çerçevesine civatalarla bağlanır. Kapak üzerindeki tüm bağlantı elemanları (civata, somun, buşing tutucu, saplama vb.)
ve YG buşinglerinin ark boynuzları korozyon tehlikesine karşı ya paslanmaz ya da özel kaplamalı çelik malzemedendir.
Genel olarak sızdırmazlık, mantar esaslı neopren katkılı ve nitril kauçuk contalarla sağlanmaktadır. Tekerlek taşıyıcılar kazanın
dip sacına kaynakla irtibatlandırılmıştır ve bu yapı eşit eksenli 90 derece dönebilir tekerlek montajına imkan sağlamaktadır.
Sac Muhafazalı Terminal
Arzu edildiğinde buşinglerin üzeri IP23 (IEC 144) koruma sınıfında sac bir muhafaza ile kapatılabilmektedir. Muhafaza, civatalı bir bağlantı
ile transformatör kapağına monte edilir. 250 kVA'ya kadar olan güçlerde muhafaza AG ve YG buşinglerini örten ortak bir yapıdadır, daha büyük
güçlerde ise bu yapı AG ve YG buşingleri için iki ayrı parçadan oluşmaktadır.
Kablo Kutuları
İstek Halinde 100-1600 kVA arasındaki transformatörler IP55 (IEC 144)koruma sınıfında BS 2562'ye uygun kablo kutuları ile techiz edilebilirler.
Kutuların yalıtımı, AG tarafında hava, YG tarafında ise yağ ile sağlanmaktadır.
Yüzey Temizliği ve Boya
Bütün çelik kısımlar, korozyona karşı iyi bir korumanın
sağlanabilmesi için, İsveç Standardı SIS 055900'e göre Sa 2.5
kalitesinde metal püskürtme yöntemiyle kumlanmakta ve
boyanmaktadır.
Standart boya uygulaması bir astar ve iki son kat boyadan
oluşur. Son katlardan her birinin kuru film kalınlığı 35
um'dir. Toplam kuru film kalınlığı 105 um'den az değildir.
Standart tip trafolar için son kat boya rengi (RAL 7033)
çimento girişidir.
Genleşme Kabı ve Yağ Seviyesi Göstergesi
Açık sistem transformatörlerde, kapağa monte edilmiş bir
genleşme kabı bulunmaktadır. Yağ 20 C'de buşinglerde yeterli
yağ yüksekliği elde edilecek seviyededir.
Yağ seviyesi manyetik tip gösterge ile sağlanır. Yağ seviye
göstergesinin camının kırılması hiçbir şekilde yağ kaçağına
sebebiyet vermez. Klasik tip gösterge de istenildiğinde
kullanılmaktadır. 315 kVA'dan büyük güçlerde transformatörün
kazanı ile kapağı arasına yerleştirilen Buchholz Rölesi
bulunmaktadır.
Buşingler ve Terminaller
Transformatörlerde DIN standartlarına uygun porselen bişingler
kullanılmaktadır. AG nötr ucu faz uçlarıyla aynı seviyede
yalıtılmaktadır ve nominal hat akımını taşıyabilecek şekilde
dizayn edilmektedir. Porselen izolatörlerin hasar görmeleri
halinde transformatörün aktif kısmı dışarı çıkartılmadan,
sadece yağ seviyesi kapağın altına indirilerek buşinglerin
değiştirilmeleri mümkün olabilmektedir.
Kurutma ve yağ Doldurma
Sargı-Çekirdek montajı yapıldıktan ve bütün elektriksel
bağlantılar tamamlandıktan sonra aktif kısım hava dolaşımlı
fırında kurutulur. Bu işlem sırasında aynı zamanda, daha önce
sözü edilen epoksi reçineli kağıdın sardı katlarını birbirine
yapıştırması da sağlanır. Kurutulan aktif kısım çok kısa
sürede kazanına indirilerek vakum hücresinde vakuma tabi
tutulur. Bu işlem sonrasında, transformatöre vakum altında
gazı alınmış ve filtre edilmiş transformatör yağı doldurulur.
Aksesuarlar
Standart tip tüm transformatörler, aşağıda belirtilen techizatlarla donatılır:
- Yağ genleşme kabı (kapalı tip trafolarda bulunmaz) ve
manyetik yağ seviye göstergesi
- Termometre cebi (315 kVA'ya kadar 1 adet üstündeki güçler
için 2 adet)
- Komple yağ dolu transformatörü kaldırmak için 2 adet
kaldırma kulağı
- Kazan ve kapak üzerinde topraklama terminali
- Güç plakası
- Yağ boşaltma ve örnek alma vanası
Bunlara ek olarak, Transformatörler istenilen diğer
techizatlarla da donatılabilirler.
Teknik bilgi ve
veriler İçin
Ürün Kataloğunu
İnceleyebilirsiniz.
